Kiedy szukasz programu do worldbuildingu dla pisarzy, dostajesz listy. Dwanaście narzędzi, po gwiazdce dla każdego i akapit, który pasowałby do wszystkich naraz. To nie jest taki tekst. Zbudowałem Lokee, zamieniłem własną powieść Medalion w skarbiec Lokee i wolę powiedzieć Ci wprost, co każda część aplikacji robi dla worldbuildingu, gdzie się kończy i kiedy w ogóle jej nie potrzebujesz.
W skrócie: Lokee to skarbiec rzeczy z Twojego świata, połączonych ze sobą i osadzonych w czasie, z dołączonym do tego samego skarbca edytorem rękopisu, mapami i asystentem AI, który czyta. Jego najmocniejszy pomysł to rozdzielenie trzech pytań, które większość narzędzi zlewa w jedno: co jest prawdą, kiedy stało się prawdą w Twoim świecie i kiedy dowiaduje się o tym czytelnik. Wszystko poniżej wisi na tym jednym pomyśle.
Kiedy wystarczy zeszyt
Szczerze: do krótkiej, samodzielnej powieści z tuzinem postaci, w jednym mieście, przez kilka tygodni, zeszyt wystarczy. Strona na postać, strona na miasto, oś czasu na jednej kartce. Dwunastu osób nie pogubisz, a narzędzie dołoży Ci narzut, którego nie potrzebujesz.
Struktura zaczyna się opłacać, gdy spełni się jedno z tych zdań: nazwanych rzeczy jest więcej niż kilkadziesiąt; opowieść ciągnie się latami, więc fakty się zmieniają i musisz wiedzieć, co było prawdą kiedy; książek jest więcej niż jedna, więc liczy się, co czytelnicy już wiedzą; mapa musi zgadzać się z tekstem; albo nad światem pracuje druga osoba. W tym momencie zeszyt zamienia się w stertę, a poradnik o tym, jak porządkować notatki do świata, warto przeczytać przed jakimkolwiek narzędziem. Jeśli jeszcze w ogóle nie zacząłeś budować, jak zacząć worldbuilding do powieści przekonuje, żeby wyjść od pytań opowieści, a nie od encyklopedii, i to jest też właściwy sposób na zaczęcie skarbca.
Czym jest skarbiec: lokalny albo w chmurze, na komputerze, w przeglądarce lub na Androidzie
Skarbiec to jeden świat albo jeden cykl. Wszystko poniżej mieszka w jego środku.
Skarbiec lokalny to folder na Twoim komputerze, otwierany przez aplikację desktopową dla Windows i macOS. Jest darmowy, nie wymaga konta, działa bez internetu i nie ma limitu encji. Tylko tu działają Twoje własne klucze AI i modele lokalne. Logowanie na desktopie jest opcjonalne; dodaje do tej samej aplikacji skarbce w chmurze i synchronizację, a skarbiec lokalny nigdy go nie wymaga.
Skarbiec w chmurze mieszka po stronie Lokee, za kontem, i otwiera się w przeglądarce, w zalogowanej aplikacji desktopowej i w aplikacji na Androida. Tak dzielisz świat ze współautorem i tak ten sam skarbiec podąża za Tobą między urządzeniami. Jest darmowy skarbiec w chmurze z limitami; płatne plany je znoszą i obejmują kredyty AI. Szczegóły się zmieniają, więc /pricing to jedyne miejsce, w którym je zacytuję. Nic, co dotyczy czasu, historii, wydarzeń czy sprawdzania spójności, nie zależy od planu; zarządzana AI tak.
Sekcja pomocy o zakładaniu skarbca opisuje, jak go utworzyć. Od tego miejsca będę mówić, kiedy coś zachowuje się inaczej w skarbcu lokalnym i w chmurze.
Encje, typy i foldery: katalog
Encja to rzecz z Twojego świata z typem, polami, opisem i relacjami. Skarbiec demonstracyjny Popielny Krąg (w aplikacji: The Ashen Circle) używa trzech typów: Character, Location i Faction. Typy i ich pola definiujesz w Ustawienia → Struktura → Typy encji; pole może być rodzaju Tekst, Liczba, Tak/Nie, Data, Lista, Data fabularna (w wymyślonym przez Ciebie kalendarzu) albo Miejsce (link do encji miejsca). Ten ostatni rodzaj pozwala mapom i sprawdzaniu spójności wiedzieć, gdzie kto jest. Typy relacji definiujesz tak samo, każdy z kierunkiem, stylem linii, opcjonalną rolą w drzewie genealogicznym i opcjonalną rolą na mapie.
Wokół katalogu: jedna ścieżka folderu na encję, pokazana jako drzewo w panelu bocznym; tagi w formie typ:wartość; aliasy, które czytają wyszukiwarka, wzmianki przez @ i ekstrakcja AI; oraz Statystyki z liczbami i listą odizolowanych encji.
Co zostawia Tobie: schemat. Lokee nie ma w zestawie sztywnego szablonu postaci z kolorem oczu i znakiem zodiaku. Ty decydujesz, które fakty zasługują na pole, a poradnik o biblii fabuły, która rośnie razem ze światem uczy, jak decydować dobrze, bo przy dwudziestu encjach to tanie, a przy trzystu drogie. Encja ma dokładnie jeden typ, więc typy w kształcie roli (Złoczyńca, Mentor) psują się, gdy role się zmieniają; role trzymaj w polach albo relacjach. Przyciski opisuje sekcja pomocy o encjach i relacjach.
Graf relacji i drzewo genealogiczne
Graf rysuje każdą encję w kolorze i kształcie jej typu, a każdą relację jako linię. Kliknij węzeł, by go wyróżnić, z głębokością od jednego do trzech skoków i opcją Zwiń, która resztę usuwa, zamiast przyciemniać; filtruj po typach i legendzie; oznacz typ relacji opcją Grupuj powiązane encje, żeby członkowie przyciągali się do siebie; przełącz na 3D. Kontrolką Podgląd pokazujesz graf taki, jaki był w minionej chwili Twojego świata.
Do czego graf służy w worldbuildingu: do zauważania. Odizolowana postać, której więzi istnieją tylko w prozie, frakcja bez rywali, dwa skupiska z jednym mostem, na którym wisi Twoja fabuła. O takim czytaniu jest poradnik Jak czytać graf relacji, by znaleźć dziury w fabule.
Drzewo genealogiczne buduje się wyłącznie z typów relacji z rolą w drzewie (Rodzic, Dziecko, Partner, Rodzeństwo). Każda więź ma stopień pewności: Potwierdzone, Domniemane, Nieznane albo Sporne, każdy rysowany inaczej, i tak saga trzyma pogłoskę o pochodzeniu widocznie osobno od udowodnionego faktu. Drzewo ostrzega o niemożliwych liniach rodowych. Poradnik Sagi rodzinne i sukcesja obejmuje dziedziczenie w czasie, nie tylko samo drzewo.
Co zostawia Tobie: graf nie ma zdania. Pokaże Ci kłębek, jeśli każdą postać epizodyczną zrobisz encją, a drzewo genealogiczne eksportuje tylko jako obrazek. Kontrolki opisują sekcje pomocy o grafie i drzewie genealogicznym.
Czas: co jest prawdą, kiedy się wydarzyło, kiedy dowiaduje się czytelnik
To ta część, która odróżnia Lokee od wiki, więc dostaje najwięcej miejsca.
Każda wartość na karcie to stan Bieżący: to, co wpisałeś, i nic nie zmienia tego za Twoimi plecami. Obok każdego pola Zapisz zmianę… pozwala powiedzieć, jaka wartość obowiązywała w punkcie w chronologii świata, czyli w jakiejś chwili Twojego świata, zamiast ją nadpisywać. Karta zachowuje wartość bieżącą; historia zachowuje resztę; kontrolka Podgląd na stronach encji, grafu, osi czasu i mapy pokazuje skarbiec taki, jaki był w dowolnym punkcie świata albo w rozdziale, a przez Porównaj… zestawia dwie chwile obok siebie. Model tłumaczy poradnik Trzy rodzaje „kiedy”; codziennym nawykiem jest zapisywanie zmian zamiast ich nadpisywania.
Oś czasu trzyma punkty świata w kolejności, w widoku Kolejność i w widoku Kalendarz. Liczy się kolejność; daty są opcjonalnym dopiskiem, w prawdziwych datach albo w kalendarzu, który definiujesz jako nazwę plus uporządkowane jednostki, na przykład Era, Rok, Dzień. Gdy data kłóci się z Twoją kolejnością, Lokee to oznacza i niczego nie zmienia, bo retrospekcja i pomyłka z zewnątrz wyglądają identycznie. Przechodzi przez to poradnik o kalendarzu i osi czasu dla wymyślonego świata. Osie czasu mogą się rozgałęziać od punktu świata, ze znacznikiem Kanoniczna na linii, którą uznajesz za prawdziwą; tak bada się historie alternatywne i rozgałęzione osie czasu bez ruszania kanonu.
Plan wydarzeń to fabuła: nalot, koronacja, zdrada. Wydarzenie siedzi w punkcie świata albo rozciąga się na okres, ma uczestników i niesie Skutki, czyli zmiany zapisane w encjach, których dotyka, oznaczone tym wydarzeniem, więc usunięcie wydarzenia mówi Ci, co ono zmieniło. Poradnik Planuj fabułę z wydarzeniami pokazuje porządek planowania i chronologię obok siebie.
Trzecie „kiedy” należy do czytelnika. W widoku Kolejność narracji w Edytorze zaznaczasz, gdzie czytelnik jest w każdym rozdziale; zmiana zapisana tam wyświetla się w kolejności rozdziałów, a nie świata, i to jest różnica między błędem ciągłości a odsłoną. Na tym rozróżnieniu stoi poradnik o uczciwej zagadce kryminalnej.
Co zostawia Tobie: każdy osąd. Lokee nigdy nie przestawia Twojego świata, żeby pasował do daty, nigdy nie decyduje, która gałąź jest kanonem, nigdy nie rozstrzyga zmiany, której nie umie umieścić. Kalendarze to nazwy i jednostki; aplikacja nie wie, ile trwa miesiąc ani jak miesiące się nazywają. A historia istnieje tylko dla wartości, które zapisałeś; nawyk należy do Ciebie. Dokumentacją jest sekcja pomocy o czasie wraz z pełnym przykładem.
Mapy: rysowane ręcznie, odczytane z obrazu, zmienne w czasie
Mapy w Lokee rysuje się, zamiast wgrywać jako obrazki: szablon na start, kształty, lasso i wiadro z farbą do terenu, warstwy, stemple miast i symboli, etykiety w wybranych czcionkach i styl Tuszem, jeśli lubisz wygląd rysunku odręcznego. Mapa może mieć mapy podrzędne, więc miasto leży w regionie, a region na kontynencie. Każdy kształt można powiązać z encją miejsca.
Jeśli masz już szkic, Z obrazu… go odczyta. Wykrywanie obrysów jest bezpłatne; odczytanie etykiet i obszarów przez AI zużywa kredyty w skarbcu w chmurze albo Twój własny klucz lub model lokalny w skarbcu lokalnym. Przeglądasz wykryte obszary, nazywasz je i scalasz to, co detektor pociął. Krok po kroku prowadzi przez to poradnik Od szkicu do edytowalnego atlasu.
Dwie rzeczy robią z map część worldbuildingu, a nie dekorację. Po pierwsze, ludzie. Postać, której pole Miejsce wskazuje na miejsce, pojawia się na każdej mapie, na której to miejsce jest narysowane; Przeniesiony tutaj w tej chwili zapisuje przemieszczenie w punkcie świata, a mapa pokazuje ślady między chwilami i pozwala użyć Znajdź, kto gdzie jest. Panel mapy w Edytorze podąża za rozdziałem, który właśnie piszesz. Opisuje to poradnik o śledzeniu postaci na mapie. Po drugie, czas. Dla granicy użyjesz Zmień od tej chwili w wybranym momencie albo Zakończ tutaj; terytorium Należy do właściciela przez relację przynależności i jest rysowane w jego kolorze; kontrolka Podgląd odtwarza mapę chwila po chwili. Poradnik Mapa zmieniającego się świata pokazuje tak zrobione granice, władców i wojnę.
Co zostawia Tobie: nie ma narzędzia do armii ani linii frontu. Mapa wojny to przepis: fronty rysowane jako mury, armie jako encje z polem Miejsce, własność przez Należy do. Mapa jest tak świadoma czasu, jak chwile, które zapisałeś. Narzędzia wymieniają sekcje pomocy o mapach i mapach w czasie.
Edytor, Szybkie notatki i import: pisanie, które karmi świat
Edytor to edytor rękopisu wewnątrz skarbca: książki, części i akty jako kontenery, rozdziały w ich środku, status każdego rozdziału, licznik słów na rozdział, Tryb skupienia i Eksportuj do .docx, PDF, EPUB lub Markdown. To nie tu Lokee stara się najbardziej; zadaniem Edytora jest siedzieć obok skarbca. Wpisz @ i imię postaci, żeby powiązać wzmiankę; zaznacz tekst i użyj Połącz z encją, żeby powiązać lub utworzyć encję; Wyszukaj encje w zaznaczeniu, Wyszukaj encje w rozdziale albo Wyszukaj encje w całej książce, żeby AI zaproponowała, co tekst wprowadził, zawsze przez etap przeglądu. Widoki obok tekstu pokazują graf, tablicę, oś czasu, mapę dla bieżącego rozdziału i kolejność narracji. Poradnik o worldbuilding w trakcie pisania uczy pisać właśnie tak: odpowiadać na pytania świata, gdy stawiają je sceny, a nie zawczasu.
Szybkie notatki to przycisk z mikrofonem na każdej stronie skarbca. Nagraj albo wpisz myśl, zobacz koszt i dostań do przeglądu propozycje encji, relacji albo notatki. W skarbcu lokalnym możesz użyć własnego dostawcy transkrypcji albo modelu lokalnego; w skarbcu w chmurze zużywa to kredyty.
Import jest dla tekstu, który już istnieje. Strona Import przyjmuje plik .txt, .docx, .md, .epub lub .pdf do 50 MB i proponuje encje i relacje, opcjonalnie ze zmianami w czasie i datowanymi wydarzeniami, na ekranie przeglądu z zakładkami Wstępnie zatwierdzone, Oczekujące, Zakończone i Wszystkie. Kandydatów akceptujesz, odrzucasz, zmieniasz im typ albo przypisujesz do istniejących encji, a potem Zatwierdź. Każda karta zrobiona przez AI nosi komunikat Wyodrębnione przez AI, dopóki go nie zamkniesz; Historia importu zachowuje każdą sesję i pozwala przywrócić pominięte pozycje; przed każdym zatwierdzeniem zapisuje się punkt przywracania. Pełną drogę opisuje poradnik o tym, jak zamienić gotowy szkic w żywą biblię fabuły, łącznie z tą, którą wybrałem dla Medalionu: pozwoliłem własnemu agentowi programistycznemu, Claude Code, przeczytać książkę i napisać skarbiec, co nie wymaga żadnej AI od Lokee.
Co zostawia Tobie: przegląd. AI proponuje i nigdy nie zatwierdza. Daty bierze tylko z tego, co tekst mówi wprost, a mglistsze wskazówki oddaje Tobie do umieszczenia. Z niekonsekwentnego nazywania wyprodukuje duplikaty, a ich scalanie jest Twoje (z pomocą Scal duplikaty w skarbcach lokalnych i aliasów wszędzie). Edytor liczy słowa na rozdział, nie na cały rękopis; jeśli żyjesz dziennym limitem, zostaw sobie do tego dotychczasowe narzędzie. Zobacz edytor, import i szybkie notatki w pomocy.
Sprawdzanie spójności: co wyłapuje, a czego nie może
Sprawdzanie spójności czyta cały skarbiec i wymienia zgłoszenia w trzech grupach. Problem: dwie wartości jednego pola w tym samym punkcie, ktoś w dwóch miejscach naraz, relacja, która kończy się, zanim się zaczęła, zmiana, której encja zniknęła. Warte sprawdzenia: data kłócąca się z kolejnością, zmiana zapisana poza historią wartości. Do wiadomości: zmiana nieumieszczona w żadnym punkcie albo coś, czego czytelnicy jeszcze nie wiedzą. Sprawdź według reguł (bezpłatnie) nic nie kosztuje i obejmuje wszystko; opcjonalny przebieg AI można zawęzić. Każde sprawdzenie da się wyłączyć osobno dla skarbca.
Oznacza; nigdy nie naprawia. Akceptacja albo odrzucenie zgłoszenia usuwa je na czas sesji, a poprawkę robisz sam na karcie. Poradnik Sprawdzaj spójność przed każdą wersją tłumaczy każde zgłoszenie i jego zwykłą przyczynę.
Co zostawia Tobie: wszystko, czego nie widzi. Nie wie nic o tonie, motywacji ani o tym, czy system magii trzyma się kupy. Porównuje tylko to, co zapisałeś, więc skarbiec bez zapisanej historii i bez pól Miejsce przechodzi bez jednej uwagi. Sprawdzenie „w dwóch miejscach naraz” potrzebuje pola Miejsce albo pola tekstowego oznaczonego jako Określa miejsce pobytu; relacja z rolą na mapie się nie liczy. Sprawdzanie jest ukryte dla recenzentów i na telefonach. Sekcja pomocy o spójności wymienia każdą regułę.
Notatki, tablice i inni ludzie
Notatki to wolne pisanie: pomysły, research, plany. Mają foldery i zwykłe tagi, wiążą się z encjami, tablicami, rozdziałami i mapami, można je nagrywać głosem, importować hurtem z .md, .txt i .docx i eksportować jako zip z Markdown z zachowaniem folderów. Tablice to płótna z karteczkami i pogrupowanymi sekcjami do wizualnego planowania fabuły, z linkami do encji.
Inni ludzie: skarbiec w chmurze można udostępnić, skarbiec po skarbcu, jako Współautor, który może zmieniać wszystko, albo Recenzent, który czyta, komentuje rękopis, zamyka własne wątki i eksportuje, ale niczego nie zmienia. Komentarze istnieją tylko na rękopisie. Punkty przywracania zapisują się automatycznie przed importami, scalaniem i edycjami hurtowymi, a ręcznie kiedy tylko chcesz; skarbiec lokalny można też wyeksportować z aplikacji desktopowej jako zip i zaimportować gdzie indziej jako nowy skarbiec. Poradnik Praca ze współautorami, redaktorami i betareaderami omawia role, wątki komentarzy i nawyki tworzenia kopii; szczegóły są w sekcjach pomocy o notatkach, tablicy oraz kopii zapasowej i przywracaniu.
Co zostawia Tobie: udostępnianie wymaga płatnego planu, a przepływu redakcyjnego poza komentarzami (śledzenie zmian, zatwierdzenia) tu nie ma.
Czego Lokee nie robi i ile kosztuje
Żeby oszczędzić Ci czytania reszty internetu, lista rzeczy, o które ludzie pytają, a których Lokee nie robi:
- Nie pisze niczego. Żadnego generowanego lore, żadnej generowanej prozy. AI czyta i proponuje; Ty decydujesz.
- Nie udaje, że rozumie Twój świat. Sprawdzanie spójności porównuje zapisane wartości. Nie ma modelu Twojej magii ani Twojej polityki.
- Nie naprawia za Ciebie. Oznaczenia, propozycje i ekrany przeglądu wszędzie; ciche edycje nigdzie.
- Nie ma prawdziwych kalendarzy dla wymyślonych światów. Kalendarz to nazwa plus uporządkowane jednostki z wartościami całkowitymi. Bez nazw miesięcy, bez lat przestępnych, bez przeliczania między kalendarzami.
- Nie ma scen. Edytor ma kontenery i rozdziały; nie ma jednostki poniżej rozdziału ani licznika słów dla całego rękopisu czy dziennego celu.
- Nie ma aplikacji desktopowej na każdy system. Tylko Windows i macOS; wersja w przeglądarce działa wszędzie.
- Nie ma wszystkiego w każdym skarbcu. Kondycja i Scal duplikaty istnieją tylko w skarbcach lokalnych; własne klucze AI i modele lokalne działają tylko w skarbcach lokalnych; udostępnianie działa tylko w skarbcach w chmurze.
- Nie ma komentarzy poza rękopisem, widoku łańcucha przyczyn i skutków dla wydarzeń ani edytora relacji wzajemnych.
Co do pieniędzy: aplikacja desktopowa ze skarbcami lokalnymi jest darmowa i taka zostanie. Skarbce w chmurze, synchronizacja, udostępnianie i zarządzana AI to miejsce, gdzie są płatne plany, a aktualne warunki ma /pricing; wolę, żebyś przeczytał je tam niż w artykule, który się zestarzeje.
Jeśli po tej wycieczce jesteś ciekaw, aplikacja desktopowa jest pod adresem /download i otwiera skarbiec lokalny bez konta. Zacznij od pięciu decyzji z poradnika jak zacząć worldbuilding do powieści, zbuduj skarbiec według biblii fabuły, która rośnie razem ze światem, a resztę poradników dobieraj w miarę tego, jak Twój świat zadaje kolejne pytania.