Historie alternatywne i rozgałęzione osie czasu bez psucia kanonu

Każdy pisarz prowadzi historie alternatywne, niezależnie od tego, czy pisze w tym gatunku. Większość z nich jest prywatna. Co by było, gdyby siostra przeżyła pożar, gdyby książę znalazł przejście rozdział wcześniej, gdyby wojna skończyła się nad rzeką? Niektóre stają się samą książką: oś czasu historii alternatywnej dla prawdziwego stulecia, cykl, w którym dwa tomy prowadzą tych samych ludzi różnymi drogami, fabuła o podróżach w czasie, która dzieli świat na dwoje.

Kłopot z „co by było, gdyby” polega na tym, że takie pomysły przeciekają. Zmieniasz los postaci, żeby coś wypróbować, zapominasz to cofnąć, a trzy tygodnie później Twój kanon mówi coś, czego nie mówi rękopis. Odpowiedzią Lokee jest rozgałęziona oś czasu: druga chronologia, która zaczyna się od chwili w pierwszej, a potem idzie własną drogą, podczas gdy kanon pozostaje dokładnie taki, jaki był.

W tym poradniku na przykładzie historii demonstracyjnej Popielny Krąg (w aplikacji: The Ashen Circle) utworzymy odgałęzienie dla jednego scenariusza, przejdziemy z nim od pierwszego kliknięcia do chwili, w której wcielasz go do kanonu albo wyrzucasz, i precyzyjnie wyjaśnimy, co odgałęzienie dziedziczy, bo właśnie na tym ludzie się parzą.

Model w jednym akapicie

Oś czasu to uporządkowana lista punktów w chronologii świata, chwil, z których składa się chronologia Twojego świata. Pierwszy punkt automatycznie tworzy oś czasu o nazwie „Kanon” i wiele skarbców nigdy nie potrzebuje kolejnej. Odgałęzienie to oś czasu, która ma oś źródłową i zwykle punkt rozgałęzienia: jeden punkt na osi źródłowej, w którym dwie historie się rozchodzą. Patrząc na odgałęzienie, widzisz historię osi źródłowej aż do tego punktu włącznie, a potem tylko to, co zapiszesz na odgałęzieniu. Oś źródłowa nigdy nie widzi niczego, co zapisano na odgałęzieniu. Dwa odgałęzienia tej samej osi nigdy nie widzą siebie nawzajem.

Czy to naprawdę „co by było, gdyby”? Trzy rodzaje zmian

Odgałęzienia służą do wersji wydarzeń, a nie do zmian decyzji. Lokee rozróżnia trzy rodzaje zmian, a wybranie właściwego oszczędza Ci późniejszego sprzątania:

• Zmienił się świat. Rowan był zwiadowcą, potem dołączył do Popielnego Kręgu. To zapisana historia na kanonicznej osi czasu; zobacz poradnik Zapisuj zmiany zamiast je nadpisywać.
• Ty zmieniłeś zdanie. Oczy Rowana były szare, teraz są zielone, bo tak mówi książka. To edycja, wprowadzona na karcie i widoczna na stronie Historia edycji.
• Chcesz obu wersji. W jednej książę odkrywa przejście pod Varnhold Manor, w drugiej nigdy go nie odkrywa. To odgałęzienie.

Nawet jeśli ostatecznie wybierzesz jedną wersję, a drugą wyrzucisz, odgałęzienie nadal jest właściwym narzędziem. Pozwala porządnie rozpracować alternatywę, a potem ją usunąć, nie dotykając w międzyczasie kanonu. Poradnik Worldbuilding w trakcie pisania mówi więcej o poprawianiu świata, gdy fabuła przesuwa się pod nim; odgałęzienia to cięższa wersja tego nawyku.

Gdzie zarządza się osiami czasu?

Osie czasu mają własną stronę, której nie ma w panelu bocznym. Otwórz Oś czasu i użyj linku Zarządzaj osiami czasu → w prawym górnym rogu. Strona Osie czasu ma trzy części:

• Nowa oś czasu z przyciskiem Utwórz: nowa oś główna bez osi źródłowej. Przydatna dla opowieści ramowej albo niezwiązanej epoki, rzadko dla „co by było, gdyby”.
• Formularz odgałęzienia z nagłówkiem „Utwórz odgałęzienie osi czasu od wybranego wydarzenia”. Mimo nagłówka odgałęzienie tworzysz w punkcie w chronologii świata, a nie przy wydarzeniu; zobacz niżej.
• Lista osi czasu, każda z nazwą (kliknij, by ją zmienić), plakietką Kanoniczna tam, gdzie dotyczy, informacją „odgałęzienie osi” i „w punkcie”, od którego odchodzi, polem wyboru Kanoniczna i przyciskiem Usuń.

Jak odgałęzić historię alternatywną w punkcie w chronologii świata?

W demo lady Iseult potajemnie finansuje Popielny Krąg, a jego kwatera główna, Undercroft, łączy się z piwnicą na wino jej ojca. Załóżmy, że chcesz zbadać wersję, w której książę Cassian znajduje przejście.

Najpierw upewnij się, że chwila rozejścia istnieje na osi źródłowej. Na stronie Oś czasu, w Chronologia świata, może to być punkt Zalanie piwnicy, noc, w której przejście omal nie wychodzi na jaw. Potem na stronie Osie czasu:

1. Wpisz Nazwa, na przykład Cassian znajduje przejście (podpowiedź w polu to „np. Co by było gdyby...”).
2. W Oś źródłowa wybierz oś, od której odchodzisz, tutaj Kanon.
3. W W punkcie wybierz Zalanie piwnicy. Lista pokazuje tylko punkty z wybranej osi źródłowej, wraz z ich datami.
4. Kliknij Utwórz odgałęzienie.

Nowa oś pojawi się na liście jako „odgałęzienie osi Kanon” i „w punkcie Zalanie piwnicy”.

W punkcie ma jeszcze jedną opcję, pierwszą na liście: Dziedziczy wszystko. Odgałęzienie bez punktu widzi całą historię osi źródłowej, łącznie ze wszystkim, co zostanie na niej zapisane później, i jest oznaczone jako „dziedziczy całą historię”. To pasuje do wersji tego samego świata, która różni się tylko tym, co do niej dodasz, na przykład rozszerzonego epilogu. Do prawdziwego „co by było, gdyby” wybierz punkt. Jeśli oś źródłowa nie ma jeszcze punktów, Lokee o tym powie: „Ta oś czasu nie ma jeszcze punktów. Odgałęzienie odziedziczy całą jej historię.”

Co odgałęzienie widzi, a czego nie

Precyzja jest tu ważna, bo właśnie w tym miejscu scenariusze „co by było, gdyby” zwykle się sypią.

Zapisane zmiany dziedziczą się do punktu rozgałęzienia. Każda zmiana zapisana na Kanonie w punkcie Zalanie piwnicy lub wcześniej należy do przeszłości odgałęzienia. Zmiany zapisane na Kanonie później, powiedzmy aresztowanie Iseult w rozdziale 20, już nie. Ustaw kontrolkę Podgląd na punkt na odgałęzieniu, a obsada pokaże dokładnie to: wspólną historię, a potem własną historię odgałęzienia.

Dziedziczenie jest żywe, to nie kopia. Jeśli później poprawisz coś na Kanonie przed punktem rozgałęzienia, na przykład stopień Rowana na początku książki, odgałęzienie zobaczy poprawkę. Właśnie tego chcesz. Wspólna przeszłość pozostaje wspólna.

Własne punkty odgałęzienia należą do niego. Gdy wybierzesz odgałęzienie w selektorze Oś czasu: na stronie Oś czasu, edytor chronologii pokaże tylko własne punkty odgałęzienia, bez odziedziczonych. Nowe punkty dodane tam należą do odgałęzienia. Punkty w chronologii świata osi źródłowej ani się nie przesuwają, ani nie zmieniają.

Zmiany w punktach odgałęzienia zapisuj jak zwykle. Użyj Zapisz zmianę… na karcie i wybierz chwilę na odgałęzieniu albo ustaw Podgląd na punkt odgałęzienia, zmień pole i wybierz zapisanie zmiany w tej chwili. W naszym przykładzie: w punkcie Cassian konfrontuje się z Iseult jej Pozycja zmienia się na Wydziedziczona. Na Kanonie nadal jest posłuszną córką.

Rodzeństwo nigdy się nie spotyka. Jeśli utworzysz drugie odgałęzienie od Kanonu, Przejście się zawala, żadne z nich nie zobaczy tego, co zapisuje drugie. Sprzeczności między nimi są oczekiwane i nigdy nie są zgłaszane.

W kontrolce Podgląd punkty w chronologii świata są pogrupowane według osi czasu („Świat —” i nazwa osi), więc zawsze wiadomo, na którą wersję patrzysz. Strzałki ‹ › na mapie również podążają za osią czasu, którą oglądasz.

Fakty z datą na odgałęzieniach

Pola typu Data i Data fabularna, narodziny, data koronacji, to fakty o encji, a nie zmiany zapisane w punkcie, więc rządzą się nieco innymi regułami.

Domyślnie fakt z datą nie należy do żadnej osi czasu i jest widoczny na wszystkich, jako część wspólnej podstawy. Gdy skarbiec ma już osie czasu, każde pole typu Data lub Data fabularna na karcie oferuje też Przypisz do osi czasu… ze statusem: pomysł, możliwe, kanoniczne albo odrzucone. Dwa z nich zmieniają to, co widzisz:

• Fakt przypisany do osi czasu jest widoczny tylko na tej osi i na odgałęzieniach pod nią.
• Fakt oznaczony na osi jako odrzucone jest na niej ukryty, podobnie jak na każdym odgałęzieniu pod nią, nawet jeśli jest przypisany także gdzie indziej. „Tutaj to nieprawda” ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem.

Pozostałe statusy to etykiety dla Ciebie; pomagają pamiętać, na ile pomysł jest już ustalony.

Odgałęzienie rodzi jeszcze jedno pytanie: czy ma dziedziczyć fakty z datą późniejszą niż punkt rozgałęzienia? Domyślnie tak. Ustawienia → Pisanie → Dziedziczenie faktów z datą po rozgałęzieniu zmienia to jednym polem wyboru, Nie dziedzicz faktów zapisanych po punkcie rozgałęzienia. Gdy jest włączone, odgałęzienie przestaje dziedziczyć fakty z datą późniejszą niż jego punkt rozgałęzienia. Potrzebuje do tego daty, z którą może porównywać: „Ustawienie nie działa, jeśli punkt rozgałęzienia nie ma daty.” Opatrz punkt rozgałęzienia datą tego samego rodzaju, co Twoje fakty, prawdziwe daty z prawdziwymi datami, jeden kalendarz z tym samym kalendarzem. Odcięcie porównuje obie daty jak zwykłe klucze i nie ma jak powiązać prawdziwej daty z wymyśloną, więc mieszana para da wynik, którego nie zamierzałeś. Poradnik Kalendarz i oś czasu dla wymyślonego świata wyjaśnia, jak przechowywane są daty.

Kanoniczna: o czym naprawdę decyduje to pole wyboru

Każda oś czasu na liście ma pole wyboru Kanoniczna i możesz zaznaczyć żadną, jedną lub kilka. Zaznaczenie dodaje plakietkę Kanoniczna, a selektor Oś czasu: pokazuje „(kanoniczna)” po nazwie.

W praktyce decyduje to o ustawieniach domyślnych. Pierwsza kanoniczna oś na liście to ta, na której otwiera się strona Oś czasu, do której trafiają nowe punkty, jeśli nie wybierzesz innej, i względem której mierzone są wartości bieżące karty. Jeśli żadna oś nie jest zaznaczona, tę rolę pełni pierwsza oś na liście.

Status kanoniczny nigdy nie ukrywa innej osi i niczego nie scala. Jeśli zdecydujesz się na wersję wydarzeń z odgałęzienia, uczciwym ruchem jest zwykle zapisanie tych zmian również na kanonie, a potem usunięcie odgałęzienia. Lokee nie przenosi za Ciebie zapisów z odgałęzienia do osi źródłowej.

Konflikty i sprawdzanie na odgałęzieniu

Tory na Osi czasu, fakty z datą o Twoich encjach, pokazują to, co jest widoczne na wybranej osi. Jeśli dwa osobne pola z datą o tej samej nazwie na tej samej encji wypadają tam tego samego dnia, obie karty dostają mały bursztynowy znak ! z opisem „koliduje z innym faktem na tej osi czasu”. Zwykle oznacza to zdublowane pole, na przykład dwa wpisy Born po imporcie.

Sprawdzanie spójności w bezpłatnym trybie według reguł obejmuje cały skarbiec, więc zapisy z odgałęzień są sprawdzane razem z kanonem. Ponieważ zgłoszenie takie jak W dwóch miejscach naraz porównuje zapisy w tym samym punkcie w chronologii świata, postać w piwnicy na Kanonie i przy bramie na odgałęzieniu nie stanowi konfliktu; to dwie różne chwile. Menu Zakres w sprawdzaniu zawiera opcję Gałąź osi czasu, która zawęża przebieg wspomagany AI, jeśli go uruchomisz. Wydarzenia rozpięte między dwiema niezwiązanymi osiami czasu są oznaczane dopiskiem „zaczyna się i kończy na niepowiązanych osiach czasu”.

Usuwanie odgałęzienia bez psucia czegokolwiek

Usuwanie wymaga kliknięcia Potwierdź usunięcie i jest odrzucane w dwóch przypadkach, każdy z własnym komunikatem: gdy od tej osi utworzono inne odgałęzienie („odgałęzia się od niej inna oś”) i gdy wciąż należą do niej punkty w chronologii świata („Najpierw przenieś je lub usuń”). Opróżnij więc odgałęzienie przed usunięciem, w tej kolejności:

1. Usuń zmiany zapisane w punktach odgałęzienia, z zakładki Historia każdej karty. Punktu z zapisanymi zmianami nie da się usunąć; Lokee wymienia encje, które wciąż z niego korzystają.
2. Zdejmij wszystkie wydarzenia z tych punktów: zmień Miejsce w chronologii świata wydarzenia w planie wydarzeń. Punktu, w którym wydarzenie się zaczyna lub kończy, także nie da się usunąć.
3. Usuń same punkty przyciskiem Usuń w Chronologia świata odgałęzienia.
4. Usuń oś czasu na stronie Osie czasu.

Te odmowy są celowe. Zapisana zmiana, której punkt zniknął, po cichu przestałaby obowiązywać. Ta sama ochrona dotyczy osi źródłowej: punktu, do którego zakotwiczone jest odgałęzienie, nie da się usunąć, dopóki odgałęzienie istnieje. Komunikat radzi najpierw wskazać odgałęzieniu inny punkt, ale dziś nie ma do tego żadnej kontrolki; wyjścia są dwa: usunąć odgałęzienie albo zostawić punkt i zmienić mu nazwę.

Pracuj od liści do środka: najpierw usuń najgłębsze odgałęzienie, potem jego oś źródłową.

Przykład od początku do końca: książę znajduje przejście

Oto cały scenariusz od początku do końca, żebyś zobaczył, jak niewiele z tego dotyka kanonu.

Dzień pierwszy. Na Kanonie istnieje już Zalanie piwnicy, z datą. Tworzysz odgałęzienie Cassian znajduje przejście w tym punkcie. W selektorze Oś czasu: przełączasz się na odgałęzienie; jego chronologia jest pusta. Dodajesz dwa punkty: Cassian schodzi na dół i Cassian konfrontuje się z Iseult.

Dzień drugi. Z Podgląd ustawionym na Cassian konfrontuje się z Iseult otwierasz lady Iseult i zmieniasz Pozycja na Wydziedziczona, wybierając zapisanie zmiany w tej chwili. Otwierasz Undercroft i zapisujesz Status jako Ujawniony. Otwierasz Rowana i w sekcji Relacje używasz + Dodaj relację, która zaczęła się tutaj dla hunted_by → The Crown Watch. Nie zaznaczasz Nadal aktualna, bo na kanonie Rowan nie jest ścigany.

Dzień trzeci. Ustawiasz Podgląd na Zalanie piwnicy na Kanonie. Pozycja Iseult jest nietknięta. Ustawiasz go na Cassian konfrontuje się z Iseult na odgałęzieniu i karta pokazuje Wydziedziczona. Porównaj… między tymi dwoma punktami wypisuje trzy wiersze, które się różnią. Piszesz dwa rozdziały w pliku z notatkami, żeby sprawdzić, czy ta wersja ma nogi.

Dzień dziesiąty. Uznajesz, że odgałęzienie jest lepsze od kanonu. Wracasz na Kanon, dodajesz tam te same dwa punkty w tym samym miejscu po Zalanie piwnicy i zapisujesz w nich te same trzy zmiany. Potem opróżniasz odgałęzienie w kolejności opisanej wyżej i je usuwasz. Albo uznajesz, że to była ślepa uliczka, i przechodzisz od razu do usuwania. Tak czy inaczej, kanon nigdy nie został zmieniony przez przypadek, a strona Historia edycji nie pokazuje z całego eksperymentu ani jednej zmiany decyzji, bo żadnej nie było.

To ostatnie zdanie to cały argument za odgałęzieniami. Po eksperymencie kanon ma w sobie albo nic, albo dokładnie to, co sam zdecydowałeś się przepisać.

Częste błędy

Odgałęzienie dla zmiany zdania. Uznajesz, że Rowan ma zielone oczy, i robisz dla tego odgałęzienie. Teraz masz na zawsze dwie osie czasu różniące się jednym polem. Zmień kartę; to edycja.

Odgałęzienie z opcją Dziedziczy wszystko dla „co by było, gdyby”. Odgałęzienie dalej widzi wszystko, co później zapisujesz na Kanonie, łącznie z zakończeniem, które próbujesz zastąpić. Wybierz punkt.

Zapisanie alternatywy na Kanonie przez pomyłkę. Kontrolka Podgląd pokazuje „Świat —” i nazwę osi; sprawdź ją, zanim zapiszesz. Jeśli już się stało, strona Historia edycji pokazuje gdzie, a zapis przeniesiesz, usuwając go z zakładki Historia i zapisując na odgałęzieniu.

Oczekiwanie scalenia. Nie ma opcji „uczyń to odgałęzienie kanonem i wciel je”. Oznaczenie odgałęzienia jako kanonicznego zmienia ustawienia domyślne, nie dane. Przepisz zmiany, które chcesz zachować, a potem usuń odgałęzienie.

Usuwanie od korzenia. Usuwanie odmawia, dopóki cokolwiek wisi na osi czasu. Zacznij od najgłębszego odgałęzienia.

Mieszane rodzaje dat przy włączonym odcięciu. Punkt rozgałęzienia datowany w Ashen Calendar i fakty datowane w prawdziwych latach nie porównają się tak, jak oczekujesz. Trzymaj punkt rozgałęzienia w tym samym kalendarzu co fakty, które chcesz odciąć.

Czego Lokee nie robi z odgałęzieniami

Nie scala, nie porównuje ani nie awansuje odgałęzień i nie prowadzi osobnych rękopisów dla każdego z nich. Punkty narracyjne w Edytorze opisują, gdzie czytelnik jest w jednej książce, a ta książka należy do jednej wersji wydarzeń. Odgałęzienia to narzędzie do planowania świata, a nie system kontroli wersji dla tekstu. Jeśli piszesz dwa tomy, które idą różnymi drogami, odwzoruj każdą drogę jako odgałęzienie, ale rękopisy trzymaj jako dwie książki w Edytorze i pozwól, by punkty narracyjne każdej z nich opisywały, czego dowiadują się jej czytelnicy.

W pięć minut

1. Oś czasu → Zarządzaj osiami czasu →, nazwij odgałęzienie, wybierz Kanon i punkt, w którym wersje się rozchodzą, Utwórz odgałęzienie.
2. Przełącz się na odgałęzienie w selektorze Oś czasu: i dodaj jeden punkt.
3. Ustaw Podgląd na ten punkt, otwórz postać i zmień jedno pole, zapisując zmianę w tej chwili.
4. Przełącz Podgląd z powrotem na dowolny punkt Kanonu. Pole jest bez zmian.
5. Gdy skończysz, opróżnij odgałęzienie i je usuń albo przepisz zmiany na Kanon.

Sprawdzone wzorce

1. Jedno odgałęzienie na pytanie. „Co by było, gdyby książę znalazł przejście” to odgałęzienie. „Co by było, gdyby książę znalazł przejście, a Rowana złapano” to odgałęzienie tamtego odgałęzienia, więc możesz porzucić drugi pomysł, nie tracąc pierwszego.
2. Rozgałęziaj późno. Im późniejszy punkt rozgałęzienia, tym więcej wspólnej historii zachowujesz i tym mniej zapisujesz od nowa. Wybierz ostatnią chwilę, w której obie wersje są jeszcze identyczne.
3. Nazywaj odgałęzienia pytaniami. Cassian znajduje przejście za pół roku powie Ci, do czego służyła ta oś; Oś 2 nie powie.
4. Trzymaj rękopis na kanonie. Odgałęzień używaj do planowania; pisz wybraną wersję.
5. W kryminałach rozgałęziaj rozwiązanie. Jeśli wahasz się między dwoma sprawcami, utwórz odgałęzienie w noc zbrodni i odwzoruj obie wersje; poradnik Uczciwa zagadka kryminalna pokazuje, co każda z wersji musi mieć zapisane.

Odgałęzienia opierają się na tej samej idei co reszta modelu czasu w Lokee; jeśli rozdzielenie czasu świata i czasu czytelnika jest dla Ciebie nowe, zacznij od poradnika Trzy rodzaje „kiedy”. Sekcje pomocy Oś czasu i Encje w czasie są dokumentacją, a strona oś czasu fabuły daje przegląd. Odgałęzienia działają tak samo w lokalnych skarbcach i w chmurze, w aplikacji desktopowej i w przeglądarce.