Praca ze współautorami, redaktorami i betareaderami

Powieść pisze się w samotności, a kończy w towarzystwie. Współautor pisze co drugi rozdział, redaktor nanosi uwagi na drugą wersję, trzech betareaderów mówi Ci, gdzie się pogubili. Każde z nich potrzebuje od Twojej biblii fabuły czegoś innego: współautor musi ją zmieniać, redaktor czytać i komentować, a betareaderzy potrzebują rękopisu i tego, żeby nic innego się nie zepsuło.

Wspólne pisanie powieści w Lokee sprowadza się do dwóch ról w każdym skarbcu, zaproszeń wysyłanych prosto ze skarbca, komentarzy, o których dowiadujesz się, gdy się pojawią, spokojnego widoku czytania dla tych, którzy tylko czytają, i kilku zabezpieczeń, dzięki którym oddanie swojego świata w cudze ręce przestaje być takie straszne. Udostępnianą książką jest Popielny Krąg (w aplikacji: The Ashen Circle), opowieść demonstracyjna.

Które skarbce można udostępnić?

Lokee ma dwa rodzaje skarbców i tylko jeden z nich da się udostępnić.

• Skarbiec lokalny to folder z plikami na Twoim komputerze, otwierany w aplikacji desktopowej (Windows lub macOS). Nie wymaga konta ani internetu. Należy tylko do Ciebie.
• Skarbiec w chmurze jest przechowywany na serwerach Lokee i otwiera się po zalogowaniu: w przeglądarce, a w zależności od planu także w aplikacji desktopowej i na Androida. W przeglądarce skarbce w chmurze są wymienione w sekcji Twoje skarbce. To właśnie je można udostępniać.

Skarbiec lokalny można też na płatnym planie synchronizować z chmurą (więcej o tym niżej), co daje mu kopię w chmurze, którą da się udostępnić. To, ilu osobom możesz udostępniać skarbce, i wszystko inne, co zależy od planu, znajdziesz na stronie z cennikiem; ten poradnik opisuje tylko to, co może każda rola, a nie to, ile kosztuje każdy plan.

Dwie role: Współautor i Recenzent

Każda osoba, której udostępniasz skarbiec, ma w nim jedną rolę. Ta sama osoba może być współautorem w biblii serii i recenzentem w osobnej powieści.

Współautor może zmieniać wszystko: encje, relacje, rękopis, mapy, plan wydarzeń, ustawienia. To rola dla prawdziwych współautorów i dla asystenta, który prowadzi za Ciebie biblię.

Recenzent to rola dla redaktorów, konsultantów wrażliwości i betareaderów. Słowami samej aplikacji: „Jesteś tu recenzentem: możesz czytać, komentować rękopis i eksportować, ale niczego nie zmieniasz”. Ten komunikat recenzent widzi na każdej stronie, więc nic go nie zaskoczy.

Czego konkretnie recenzent nie dostaje:

• rękopis jest tylko do odczytu, bez narzędzi ekstrakcji;
• nie może umieszczać postaci na mapach ani edytować niczego w biblii;
• w jego panelu bocznym nie ma pozycji Sprawdzanie spójności, Punkty przywracania, Usunięte, Import ani Historia importu;
• w komentarzach może dodawać wątki i odpowiedzi, a rozwiązywać, ponownie otwierać i tagować tylko wątki, które sam rozpoczął. Cudzych słów nie może zmienić ani usunąć.

To, co recenzent dostaje, bywa niedoceniane: całą biblię fabuły, tylko do odczytu, i do tego widok czytania rękopisu. Redaktor, który może otworzyć kartę lady Iseult Varnhold, zobaczyć jej historię i mapę Duskhollow, pisze na marginesie dużo lepsze uwagi niż ten, który pracuje na PDF-ie.

Jak zaprosić kogoś prosto ze skarbca?

Zaproszenia wysyła się z tego skarbca, który chcesz udostępnić. Może to zrobić tylko jego właściciel. W skarbcu w chmurze otwórz Ustawienia, kartę Udostępnianie i synchronizacja i sekcję Współpracownicy (w przeglądarce link Ustawienia przy skarbcu w sekcji Twoje skarbce prowadzi prosto tam). Potem:

1. Wpisz adres e-mail tej osoby w polu Adres e-mail.
2. Obok wybierz Współautor albo Recenzent.
3. Naciśnij Zaproś.

Osoba pojawia się na liście jako „zaproszono jako: Recenzent, jeszcze nie przyjęto”, a obok jest przycisk Anuluj zaproszenie. Zaproszenie otwiera ten jeden skarbiec i nic więcej, więc korektor jednej książki nigdy nie zobaczy Twoich pozostałych projektów.

Zaproszona osoba dostaje e-mail z Twoim imieniem i nazwą skarbca. Link otwiera stronę Zaproszenie do skarbca, na której widać, kto zaprasza i w jakiej roli, z przyciskami Zaakceptuj zaproszenie i Odrzuć. Trzeba się zalogować adresem, na który wysłano zaproszenie (Lokee powie, jeśli ktoś jest zalogowany na inne konto), albo założyć na tej samej stronie darmowe konto. Po akceptacji współautor trafia do skarbca, a recenzent do jego widoku czytania. Zaproszenie, na które nikt nie odpowie przez tydzień, wygasa; anuluj je i wyślij nowe.

Pod listą linijka mówi, ilu osobom udostępniasz swoje skarbce i na ile pozwala Twój plan, a obok jest link Zobacz plany. Każda osoba liczy się raz, niezależnie od tego, w ilu Twoich skarbcach jest; po osiągnięciu limitu zaproszenie zostaje odrzucone z komunikatem, który wyjaśnia dlaczego.

Zmiana dostępu później odbywa się w tej samej sekcji. Właściciel może tam zmienić rolę każdej osoby, przyciskiem Usuń odebrać jednej osobie dostęp tylko do tego skarbca albo dodać kogoś, kto jest już w innym z jego skarbców: Dodaj kogoś z innych Twoich skarbców…, wybierz Udostępnij jako, a potem Udostępnij. Możesz awansować betareadera na współautora albo zdegradować współautora do recenzenta, zanim weźmiesz książkę z powrotem na samodzielną rundę, nie ruszając niczego innego. Komentarze usuniętej osoby zostają w rękopisie.

Daj betareaderom widok czytania

Betareaderzy nie chcą narzędzia do pisania. Chcą książki, sposobu, by powiedzieć „tu się zgubiłem”, i niczego, co można kliknąć przez pomyłkę. Do tego służy Czytaj: ta pozycja jest w nawigacji każdego skarbca w chmurze, w przeglądarce, na komputerze i na Androidzie, i właśnie tam trafia recenzent z sekcji Twoje skarbce.

Widok czytania pokazuje jeden rozdział naraz w przejrzystej kolumnie, z listą Rozdziały jako spisem treści (przycisk na telefonie, boczna lista na szerszym ekranie) i napisem „Rozdział 3 z 24”, żeby czytelnik wiedział, gdzie jest. Na dole są ← Poprzedni rozdział i Następny rozdział →.

Poza czytaniem dzieją się tam dwie rzeczy:

• Skomentuj zaznaczenie. Zaznacz zdanie, naciśnij Skomentuj zaznaczenie, a wątek zostanie przypięty do tych słów, dokładnie jak w Edytorze. Komentarze otwiera wątki rozdziału.
• Oznacz jako przeczytany. Na końcu rozdziału czytelnik naciska Oznacz jako przeczytany; przycisk zmienia się w „✓ Przeczytany — kliknij, aby cofnąć”, gdyby nacisnął go za wcześnie.

Po Twojej stronie właściciel i współautorzy widzą „Przeczytali:” i imiona czytelników na liście rozdziałów w widoku czytania, a w sekcji Współpracownicy przy każdej osobie liczbę przeczytanych rozdziałów. Ta jedna liczba odpowiada na pytanie, które każdy autor zadaje betareaderowi i na które nikt nie lubi odpowiadać: dokąd już doszedłeś?

Widok czytania działa tylko w skarbcach w chmurze.

Zbieraj uwagi jako komentarze do rękopisu

Komentarze znajdują się w Edytorze i w widoku czytania, przypięte do rozdziałów. Dotyczą rękopisu; encje i mapy nie przyjmują komentarzy.

Aby skomentować fragment w Edytorze, zaznacz tekst i użyj Komentarz na pasku narzędzi edytora. Otworzy się panel komentarzy z napisem „Komentujesz zaznaczony tekst”, a wątek zostanie zapisany jako przypięty do zaznaczenia, więc zostanie przy słowach, których dotyczy. Komentarz wpisany bezpośrednio w panelu Komentarze, bez zaznaczenia, dotyczy całego rozdziału.

Aby przeczytać komentarze, otwórz Widoki i wybierz Komentarze. Panel pokazuje wątki otwartego rozdziału. Filtry u góry pozwalają wybrać Otwarte, Rozwiązane albo Wszystkie, filtrować według tagu (Wszystkie tagi), a w skarbcach w chmurze według oznaczonej osoby (Wszystkie oznaczone osoby).

W wątku:

• Odpowiedz trzyma dyskusję w jednym miejscu, zamiast tworzyć nowy komentarz przy każdej odpowiedzi.
• + tag dodaje tag. Tagi to dowolny tekst; uzgodnienie kilku z czytelnikami zamienia panel w narzędzie do segregowania uwag. „tempo”, „ciągłość”, „dialog” i „wyciąć?” obejmują większość tego, co mówią betareaderzy.
• Rozwiąż zamyka wątek, gdy już się nim zająłeś; Otwórz ponownie go przywraca.
• W skarbcach w chmurze wpisz @, by oznaczyć członka skarbca. W skarbcach lokalnych nie ma kogo oznaczać, a pole komentarza mówi po prostu „Dodaj komentarz lub notatkę…”, co czyni komentarze niezłym miejscem na notatki dla siebie.

Dowiedz się, że ktoś skomentował

W udostępnionym skarbcu w chmurze nowy komentarz lub odpowiedź wysyła powiadomienie do właściciela skarbca i do wszystkich, którzy już biorą udział w wątku, z wyjątkiem autora tego komentarza. Oznaczenie kogoś przez @ też włącza tę osobę do wątku. Powiadomienie pojawia się pod dzwonkiem (Powiadomienia) w przeglądarce i w aplikacji na Androida, jako „dodaje komentarz”, „odpowiada” albo „wspomina o Tobie” w skarbcu o danej nazwie. Kliknięcie otwiera rozdział w Edytorze razem z komentarzami.

Dostajesz też e-mail, ale nie przy każdym komentarzu: Lokee zbiera nowości w skarbcu i wysyła najwyżej jeden e-mail na godzinę dla każdego skarbca, a powiadomienia, które już przeczytałeś w aplikacji, nie trafiają do e-maila. Aplikacja desktopowa nie ma dzwonka, więc tam o komentarzach informuje Cię e-mail; komentarze napisane w aplikacji desktopowej powiadamiają pozostałych tak samo jak każde inne.

Aby wyłączyć e-maile, wyłącz E-maile o komentarzach na stronie Konta albo użyj linku na dole każdego z nich. Powiadomienia w aplikacji zostają tak czy inaczej. Te same przełączniki opisuje sekcja pomocy o koncie.

Sprawdzony sposób na rundę z betareaderami: zaproś każdego z rolą Recenzent, poproś, by czytał w Czytaj i tagował każdy komentarz, a przy poprawkach filtruj według tagu, a nie według czytelnika. Pięć osób zgłaszających „tempo” w rozdziale siódmym to inny problem niż jedna osoba, która zgłasza to pięć razy.

Punkty przywracania i kopie zapasowe: cofanie dla całego skarbca

Współpraca mnoży liczbę rąk przy Twojej historii, a punkty przywracania sprawiają, że jest to bezpieczne. Kopia zapasowa poza aplikacją sprawia, że tak zostaje.

Punkty przywracania wewnątrz skarbca

Punkt przywracania to migawka skarbca, do której możesz wrócić, nie opuszczając go. Lokee zapisuje taki punkt automatycznie przed operacjami, które najłatwiej mogą pójść źle. Punkty przywracania w panelu bocznym wymieniają je z powodem: Przed zatwierdzeniem ekstrakcji, Przed scaleniem encji, Przed edycją zbiorczą, Przed importem notatek, Przed zapisaniem skutków wydarzenia, Przed naprawą synchronizacji, Przed scaleniem zsynchronizowanej historii oraz Zapis ręczny dla tych, które tworzysz przyciskiem Zapisz punkt przywracania teraz.

Cofnij do tego punktu nigdy nie działa na ślepo. Najpierw porównuje punkt ze skarbcem w obecnym stanie i pokazuje, co Zostanie usunięte, Zostanie przywrócone i Zostanie cofnięte, pogrupowane na encje i rozdziały. Jeśli od zapisania punktu inne urządzenie zsynchronizowało się ze skarbcem, ostrzega, że cofnięcie może odrzucić te zmiany.

Ile punktów zostaje: w skarbcu lokalnym decydujesz Ty, w Ustawienia, karta Kopie zapasowe („Zachowaj ostatnie” – domyślnie 20). Skarbiec w chmurze zachowuje liczbę wynikającą z planu właściciela, a najstarsze punkty są usuwane po każdym nowym zapisie. Tak czy inaczej zapisz punkt ręcznie, zanim przekażesz skarbiec, i ponownie przed przyjęciem dużej porcji pracy współautora. Kosztuje to jedno kliknięcie.

Zip, który możesz trzymać w ręku

• Wyeksportuj plik zip. Eksport w panelu bocznym skarbca pobiera cały skarbiec jako plik zip: encje, relacje, rękopis, notatki, mapy, plan wydarzeń i całą ich historię. Skarbiec lokalny eksportujesz w aplikacji desktopowej, a skarbiec w chmurze — w przeglądarce, gdzie ten odnośnik mają także recenzenci, więc redaktor może zachować własną kopię.
• Zaimportuj zip jako nowy skarbiec. Importuj z pliku zip w aplikacji desktopowej tworzy z eksportu nowy skarbiec lokalny. W przeglądarce przycisk w sekcji Twoje skarbce nazywa się Rozpocznij z pobranego demo, ale przyjmuje każdy eksport z Lokee i tworzy z niego nowy skarbiec w chmurze. Import nigdy nie nadpisuje istniejącego skarbca; zawsze tworzy nowy, więc kopia zapasowa nigdy nie zastąpi po cichu Twojej kopii roboczej.

Eksport zip przed każdym przekazaniem, z datą w nazwie pliku, to najtańsze ubezpieczenie, jakie może mieć książka pisana we dwoje. Skróconą wersję znajdziesz w sekcji pomocy o kopiach zapasowych.

Synchronizacja: wiedzieć, co naprawdę dotarło

Skarbiec lokalny w aplikacji desktopowej można synchronizować z chmurą: otwórz Ustawienia, Udostępnianie i synchronizacja, a w sekcji Synchronizacja użyj Włącz synchronizację w chmurze i wybierz Częstotliwość synchronizacji (Co minutę, Co 5 min, Co 30 min albo Na żądanie). Synchronizacja skarbca wymaga płatnego planu.

Gdy synchronizacja działa, mała linijka statusu pod nazwą skarbca mówi Ci o niej prawdę:

• Zsynchronizowano — wszystko jest na miejscu.
• Synchronizowanie… z liczbą oczekujących zmian w trakcie pracy; przycisk ↑↓ od razu wysyła oczekujące zmiany.
• Błąd synchronizacji albo Synchronizacja wstrzymana, gdy nie udało się jej dokończyć.
• Zsynchronizowano, z wyjątkiem: i to, co zostało w tyle, na przykład „2 mapy”. Te elementy czekają w kolejce, skarbiec nie jest oznaczony jako zsynchronizowany, a Ponów wysyła je ponownie.

Ten ostatni stan znaczy więcej, niż się wydaje. „Zsynchronizowano”, które ukrywa mapę wciąż leżącą na Twoim laptopie, to prosta droga do tego, by współautorzy pracowali nad różnymi światami, więc Lokee mówi Ci dokładnie, czego brakuje.

Gdy ta sama rzecz zmieniła się po obu stronach, Lokee pyta, zamiast zgadywać: konflikt pokazuje obie wersje obok siebie z przyciskami Zachowaj wersję lokalną i Zachowaj wersję z chmury. Jeśli relacji nie da się dopasować między komputerem a chmurą, okno Sprawdź relacje przed synchronizacją wymienia je z opcjami Zachowaj i Odrzuć przy każdej, a najpierw po obu stronach zapisuje się punkt przywracania. Nic się nie zmienia, dopóki nie wybierzesz.

Dwoje autorów i redaktor nad Popielnym Kręgiem, od początku do końca

Oto jak te elementy składają się w całość na książce z demo, z dwojgiem autorów, których nazwę właścicielem i partnerem, redaktorem i dwojgiem betareaderów.

Przygotowanie. Właściciel zakłada jeden skarbiec w chmurze na książkę i, zanim kogokolwiek zaprosi, ustala schemat: typy Character, Location i Faction, pole typu Miejsce o nazwie Location, „Member Of” jako relację grupującą. Listę kontrolną do tego daje poradnik Biblia fabuły, która rośnie razem ze światem, a zrobienie tego najpierw w pojedynkę oszczędza sytuacji, w której dwie osoby równolegle wymyślają typ „Place” i typ „Location”. Potem Zapisz punkt przywracania teraz i Eksport do pliku zip z datą w nazwie.

Zaproszenia. W sekcji Współpracownicy skarbca: e-mail partnera, Współautor, Zaproś; e-mail redaktora, Recenzent, Zaproś.

Tydzień partnera. Partner pisze rozdziały od czwartego do szóstego i na stronie mapy zapisuje przeprowadzkę Rowana do The Undercroft w punkcie świata, w którym dochodzi do nalotu. Po stronie właściciela Edytor pokazuje nowe rozdziały, a mapa przeprowadzkę, bo to jeden skarbiec w chmurze, a nie dwie kopie. Zanim partner uruchomi Wyszukaj encje w całej książce na nowych rozdziałach, punkt przywracania zapisuje się automatycznie (Przed zatwierdzeniem ekstrakcji); właściciel przegląda potem zatwierdzone encje po ich banerach Wyodrębnione przez AI, tak jak opisuje to poradnik Jak zamienić gotowy szkic w żywą biblię fabuły.

Przejście redaktora. Redaktor otwiera skarbiec z e-maila i trafia do Czytaj. W rozdziale trzecim zaznacza akapit, naciska Skomentuj zaznaczenie i pisze: „Ona nie może jeszcze znać imienia Rowana; zob. rozdział drugi”, z tagiem „ciągłość”. U właściciela zapala się dzwonek; e-mail z tym komentarzem i kilkoma następnymi przychodzi w ciągu godziny. Dalej idzie dwanaście kolejnych wątków, każdy z tagiem, a rozdziały od pierwszego do piątego są oznaczone jako przeczytane. Redaktor nie może tknąć tekstu, a przez Eksport może zachować sobie plik zip.

Betareaderzy. Gdy szkic jest gotowy, właściciel zaprasza dwoje czytelników z rolą Recenzent. Tydzień później sekcja Współpracownicy mówi, że jedno przeczytało 19 rozdziałów, a drugie 6. Lista rozdziałów w widoku czytania pokazuje, że drugi czytelnik zatrzymał się po rozdziale szóstym, czyli tam, gdzie redaktor dwa razy oznaczył „tempo”. To rozdział do poprawienia w pierwszej kolejności.

Poprawki właściciela. Widoki, Komentarze, filtr po tagu „ciągłość”: cztery wątki. Każdy sprawdzony w skarbcu, nie z pamięci; pierwszy okazuje się błędem w książce, drugi błędem w biblii, gdzie ktoś nadpisał wiedzę Ophelii, zamiast zapisać ją jako zmianę. Poprawka, Rozwiąż, następny. Potem sprawdzanie spójności, uruchomione, zanim skarbiec wróci do partnera, żeby nikt nie dziedziczył cudzych sprzeczności.

Wpadka. W trzecim tygodniu partner edytuje zbiorczo typ Faction i przez przypadek usuwa go razem z sześcioma encjami w środku. Punkty przywracania, automatyczny punkt Przed edycją zbiorczą, Cofnij do tego punktu: potwierdzenie wymienia sześć encji pod Zostanie przywrócone i dwa rozdziały pod Zostanie cofnięte, które partner od tego czasu zdążył zredagować. Partner najpierw kopiuje tekst tych dwóch rozdziałów, cofa skarbiec, wkleja go z powrotem. Piętnaście minut, zero łańcuszka maili.

Najczęstsze błędy

Udostępnianie, zanim schemat jest ustalony. Dwie osoby wymyślające równolegle typy encji to najszybsza droga do bałaganu w biblii. Jedna osoba ustawia typy i pola; dopiero potem zaproszenia.

Robienie z redaktora współautora „żeby mógł poprawić literówki”. Poprawi więcej niż literówki, a nic nie zapisze, co się zmieniło. Redaktor jest recenzentem; literówki podróżują jako komentarze przypięte do słowa.

Wysyłanie betareaderów do Edytora. Działa, ale Edytor jest zrobiony do pisania i pełen paneli, których czytelnik nie potrzebuje. Skieruj ich do Czytaj i poproś, by naciskali Oznacz jako przeczytany; więcej dowiesz się z tego, gdzie się zatrzymali, niż z tego, co powiedzą.

Ufanie napisowi „Zsynchronizowano” bez doczytania reszty linijki. Zsynchronizowano, z wyjątkiem: to stan, na który trzeba uważać. Naciśnij Ponów, zanim zamkniesz laptopa.

Cofanie bez przeczytania podglądu albo trzymanie jedynej kopii zapasowej w aplikacji. Rozdział pod Zostanie cofnięte to czyjś tydzień pracy; najpierw skopiuj jego tekst. A jeśli to skarbiec jest tym, co się psuje, książkę ratuje datowany zip na dysku.

Czego Lokee tu nie zrobi

Nie ma trybu śledzenia zmian ani trybu sugestii: edycja współautora jest od razu tekstem, a sposobem na zaproponowanie zmiany bez jej wprowadzania jest komentarz przypięty do zaznaczenia. Komentarze istnieją tylko w rękopisie, nie na encjach, mapach ani w planie wydarzeń, i tylko komentarze wysyłają powiadomienia; edycje i przeczytane rozdziały nie. Aplikacja nie scala edycji dwóch osób w tym samym rozdziale linijka po linijce; konflikt synchronizacji pokazuje obie wersje i prosi, żebyś wybrał jedną. Recenzentowi nie da się też nadać roli pośredniej w rodzaju „może edytować notatki, ale nie rozdziały”; jest współautor albo recenzent, osobno dla każdego skarbca. Nie ma też powiadomień push na telefonie: dzwonek i e-mail to jedyne dwa kanały. Jeśli potrzebujesz drobniejszej kontroli nad tym, kto co widzi, podziel pracę na dwa skarbce i do każdego zaproś osoby z rolą, która pasuje. Poradnik Jak Lokee pomaga w worldbuildingu opisuje, gdzie współpraca mieści się wśród pozostałych modułów.

W pięć minut

1. Jeden skarbiec w chmurze na książkę, którego właścicielem jest jedno z Was. Oboje autorzy mają rolę Współautor.
2. Najpierw uzgodnijcie schemat, potem zapraszajcie z sekcji Współpracownicy skarbca.
3. Redaktorzy i betareaderzy mają rolę Recenzent, z krótką listą tagów do komentarzy, i czytają w Czytaj.
4. Sprawdź przeczytane rozdziały, zanim zaczniesz ponaglać betareadera, i pozwól, by e-maile o komentarzach mówiły Ci, kiedy przychodzą uwagi.
5. Przed każdym przekazaniem zapisz punkt przywracania i uruchom sprawdzanie spójności.
6. Trzymaj datowany eksport zip poza aplikacją przy każdym kamieniu milowym.

Żaden z tych kroków nie jest skomplikowany. Razem sprawiają, że zaproszenie czytelnika do Twojej historii nigdy nie naraża samej historii.